AH-Su-Chapter 15: Shodhanaadi Gana शोधनादि गण / Group Of Herbs Used In Panchakarma

1. Chardana Gana—group of Emetics :-

मदनमधुकलम्बानिम्बाबिम्बीविशालात्रपुसकुटजमूर्वादेवदालीकृमिघ्नम्
विदुलदहनचित्राः कोशवत्यौ करञ्जःकणलवणवचैलासर्षपाश्चच्छर्दनानपि

Madana (Randia spinosa), Madhuka (Licorice),Lamba, Nimba (neem), Bimbi (Coccinia grandis) Vishala, Trapusha, Kutaja (Holarrhena antidysenterica), Murva, Devadali, Krimighna (Embelia ribes), Vidula, Dahana, Chitra (lead wort), the two Kosavati, Karanja, Kana (long pepper), Vacha (Acorus calamus), Ela (cardamom) and Sarhsapa (mustard) form the group of  emetics.

2. Virechana Gana – group of purgatives:-

निकुम्भकुम्भत्रिफलागवाक्षीस्नुक्शङ्खिनीनीलिनितिल्वकानि
शम्याककम्पिल्लकहेमदुग्धा दुग्धं च मूत्रं च  विरेचनानि

Nikumbha, Kumbha, Triphala (Haritaki, Vibhitaki, Amalaki), Gavakshi, Snuk (Snuhi), Shankhini, Nilini (Indigofera tinctorea), Tilvaka, Samyaka, Kampillaka (Mallotus philippinensis), Hemadugdha, Dugdha (milk), and Mutra (urine) – are Purgatives. 2

3. Niruhana Gana- group of Drugs for decoction enema:-

मदनकुटजकुष्ठदेवदालीमधुकवचादशमूल्दारुरास्नाः
यवमिशिकृतवेदनं कुलथामधु लवणं त्रिवृतानिरूहणानि

Madana (Randia spinosa), Kutaja (Holarrhena antidysenterica), Kustha (Saussurea lappa), Devadali, Madhuka,Vacha, Dashamoola, Daru (Devadaru), Rasna,Yana, Mishi, Kritavedhanam, Kulattha (Horse gram), Madhu (Honey), Lavana (salt) and Trivrit- are Drugs for decoction enema. 3

4. Naavana Gana- group of Drugs for nasal medication:-

वेल्लापामार्गव्योषदार्वीसुराला बीजं शैरीषं बार्हतं शैग्रवं च
सारोमाधूकः सैन्धवं तार्क्ष्यशैलं त्रुटयौ पृथ्वीका शोधयन्त्युत्तमाङ्गम्

Vella, Apamarga (Achyranthes aspera), Vyosa (Trikatu – Pepper, long pepper and ginger), Darvi (Tree turmeric), Surala, Bija of Shirisha, Bhrihati and Shigru,  Madhukasara, Saindhava (Black salt), Tarksyasaila, the two Truti and Prithvika- Purify the head. 4

5. Vataghna Gana—group of Drugs whichbalance vata:-

भद्रधारुनतं कुष्ठं दशमूलं बलाद्वयम्
वायुं वीरतरादिश्च विदार्यादिश्च नाशयेत्

Bhadradaru (Cedrus deodara), Nata, Kustha (Saussurea lappa), Dashamula, the two Bala (Bala and atibala), the drugs of Virataradigana, and of Vidaryadi Gana balance vata. 5

6. Pittaghna Gana – group which balance Pitta:-

दुर्वा अनन्तानिम्बवासाआत्मगुप्ता  गुन्द्र अभीरुः शीतपाकी प्रियङ्गुः
न्यग्रोधादिः पद्मकादिः स्थिरे द्वे पद्मं वमयं शारिवादिश्च पित्तम्

Durva, Ananta, Nimba (neem), Vasa, Atmagupta (Kapikacchu), Gundra, Abhiru, Sitapaki, Priyangu, drugs of Nyagrodhadi, and Padmakadi Gana, the two Sthira, Padmaka, Vanya and drugs of Sarivadi Gana bring about decrease of pitta. 6

7. Kaphaghna Gana- group which balance Kapha:-

कफघ्न गण
आरग्वधादिरर्कादिर्मुष्ककाध्योअसनादिकः
सुरसादिः समुस्तादिर्वात्सकादिर्वालासजित्

Drugs of Aragvadhadi, Arkadi, Muskakadi, Asanadi, Surasadi, Mustadi, and Vatskadi Ganas- brings about decrease of Balasa- Kapha .7

8. Jeevaniya Gana:- group of restoratives :-

जीवन्ति काकोल्यौ मेदे द्वे मुद्गमाषपर्ण्यौ च
ऋषभकजीवकमधुकं चेति गणो जीवनीयास्य

Jeevanti, the two Kakoli (Kakoli and Ksheerakakoli), the two Meda (Meda and Mahameda), Mudagaparni, Masaparni, Rishabhaka, Jeevaka, and Madhuka – is known as Jivaniya Gana- group of restoratives. 8

9. Vidaryadi Gana :-

विदारिपञ्चाङ्गुलवृश्चिकालीवृश्चीवदेवाह्वयशूर्पपर्ण्यः
कण्डूकरी जीवनह्वस्वसंज्ञे द्वे पञ्चके गोपसुता त्रिपादी

Vidari, Panchangula, Vrischikali, Vrischiva, Devahvaya, the two Surpaparni, Kantakari, Drugs of Jivana Pancamula and Hrasva Pancamula, Gopasuta Tripadi-

विदार्यदिरयं हृद्यो बृंहणो वातपित्तहा
शोषगुल्माङ्गमर्दोर्ध्वश्वासकासहरो गणः

this Vidaryadi groups of Drugs are
Hrudya – good to the heart |
Bruhmana – stoutening,
Vatapittaha – Mitigate Vata and Pitta,
Useful in the treatment of
Shosha – emaciation
Gulma – abdominal tumor
Angamarda – bodyache,
Urdhwashwasa – wheezing
Kasa – cough  9-10

10. Sarivadi Gana :-

सारिवोशीरकाश्मर्यमधूकशिशिरद्वयं
यष्टी परूषकं

Sariva (Hemidesmus indicus), Ushira, Kasmarya, Madhuka the two Sisira, Yashti and Parusaka-

हन्ति दाहपित्तास्रतृड्ज्वरान्

cure burning sensation, bleeding disease, thirst and fevers.11

11. Padmakadi Gana – 

पद्मपुण्ड्रौ वृद्धितुगर्द्धयः शृङ्ग्यमृता दश जीवनसंज्ञाः

Padmaka, Pundra, Vriddhi, Tuga, Riddhi, Shringi, Amrita and the ten drugs of Jeevaniya, gana.

Benefits: 

स्तन्यकरा घ्नन्तीरणपित्तं प्रीणनजीवनबृंहणवृष्याः

Stanyakara – cause production of breast milk,
Balance Vata and Pitta,
are nourishing, enlivening, stoutening and aphrodisiac. 12

12. Parushakadi Gana:-

परूषकं वरा द्राक्षा कट्फलं कतकात् फलम्
राजाह्वं दाडिमं शाकं

Parushaka, Vara (Triphala), Draksha (Raisins), Katphala; Katakaphala, Rajahva, Dadima (Pomegranate) and Shaka

Benefits –  

तृण्मूत्रामयवाताजित्

cure thirst, urinary disorders and mitigate vata.13.

13. Anjanadi Gana:-

अञ्जनं फलिनी मांसी पद्मोत्पलरसाञ्जनम्
सैलामधूकनागह्वं

Anjana (Collyrium), Phalini, Mamsi (Jatamansi), Padma (Lotus), Utpala, Rasanjana (Aqueous extract of Berberis aristata), ela (Cardamom), Madhuka (Licorice), and Nagahva

Benefits –

विषान्तर्दाहपित्तनूत्

cure diseases due to poison, burning sensation inside the body, and balance pitta. 14

14. Patoladi Gana:-

पटोलकटुरोहिणिचन्दनं मधुस्रवगुडूचिपाठान्वितम्

Patola, Katurohini, Chandana (Sandalwood), Madhusrava, Guduci (Tinospora), and  Patha,

निहन्ति कफपित्तकुष्ठज्वरान् विषं वमिमरोचकं कामलाम्

balance Kapha and Pitta and cure skin diseases, fevers, poison, vomiting, anorexia and Jaundice. 15

15. Guduchyadi Guna :-

गुडूचीपद्मकारिष्टधानकारक्तचन्दनम्

Guduchi (Indian tinospora), Padmaka, Arista, Dhanyaka and Raktachandana—

पित्तश्लेष्मज्वरच्छर्दिदाहतृष्णाघ्नमग्निकृत्

Mitigate Pita and Kapha, cure fever, vomiting, burning sensation, thirst and improves digestion. 16

16. Aragwadhadi Gana:-

आरग्वधेन्द्रयवपाटलिकाकतिक्तनिम्बामृतामधुरसास्रुववृक्षपाठाः
भूनिम्बसैर्यकपटोलकरञ्जयुग्मसप्तच्छदाग्निसुषवीफलबाणघोण्टाः

Aragvadha, Indrayava, Patali, Kakatikta, Nimba (neem), Amrita, Madhurasa, Sruvavrka, Patha, Bhunimba, Sairyaka, Patola, the two Karanja (Karanja and Latakaranja), Saptachada, Agni (Chitraka), Susavi, Phala, Bana, and Ghonta-

आरग्वधादिर्जयति छर्द्दिकुष्ठविषज्वरान्
कफं कण्डूं प्रमेहं च दुष्टव्रणविशोधनः

this Aragvadhadi group cures vomiting, skin diseases poison, fevers, Mitigate kapha, itching, diabetes, and cleanses bad wounds. 17-18

17. Asanadi Gana-

असनतिनिशमूर्जश्वेतवाहप्रकीर्याः खदिरकदरभण्डीशिंशिपामेषशृङ्ग्यः
त्रिहिमतलपलाशाजोङ्गकः शाकशालक्रमुकधवकलिङ्गच्छागकर्णाश्वकर्णाः

Asana, Tinisa, Bhurja, Swetavaha, Prakiya, khadria, Kadara, Bhandi, Simsipa, Mesasrngi, the three Hima, tala Palasa, Jongaka Saka, Sala , Kramuka, Dhava, Kalinga, Chagakarna, and Asvakarna-

असनादिर्विजयते श्वित्रकुष्ठकफक्रिमीन्
पाण्डुरोगं प्रमेहं च मेदोदोषनिर्बहणः

 this asanadi group cures leucoderma, skin diseases, mitigates kapha ,cures diseases and other skin diseases, mitigates kapha, cures diseases of worms, Anaemia, diabetes and diseases of fat accumulation 19-20

18. Varunadi Gana –

वरुणसैर्यकयुग्मशतावरीदहनमोरटबिल्वविषाणिकाः
द्विबृहतीद्विकरञ्जजयाद्वयं बहलपल्लवदर्भरुजाकराः

Varuna, the two Sairyaka, Satavari, Dahana, Morata, Bilva, Visanika, the two Brhati thw two Karanji, the two jaya, Bahalapallava, Dardha and Rujakara-

वरुणादिः कफं मेदो मन्दाग्नित्वं नियच्छति
आढ्यवातं शिरः शूलं गुल्मं चान्तः सविद्रधिम्

this Varunadi groupbsubjugates kapha,  fat and dyspepsia, cures Adhyavata- rigidity of the thighs, headaches, tumors and abscess inside the abdomen. 21-22

19. Usakadi Gana-

ऊषकस्तुत्थकं हिङ्गु कासीसद्वयसैन्धवम्
सशिलाजतु

Usaka, tutthaka, Hingu, the two Kasisa, saindhava and Silajitu-

कृच्छ्राश्मगुल्ममेदः कफापहम्

cure Dysuria,  Urinary calu;us, abdominal Tumors, obesity and subjugates Kapha.23

20. Virataradi Gana-

वेल्लान्तरारणिकबूकवृषाश्मभेदगोकण्टकेत्कटसहाचरबाणकाशाः
वृक्षादनीनलकुशद्वयगुण्ठगुन्द्राबल्लूकमोरटकुरण्टकरमभपार्थाः

Guntha,Gundra, Bhalluka, Morata, Kuranta, Karambha and Partha-

वर्गो वीरतराद्यो अयं हन्ति वातकृतान् गदान्
अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्राघातरुजाहरः 

this Virataradi group cures diseases produced by Vata, urinary stones and Gravel, Dysuria, Suppression of Urine and pain 24-25

21. Rodhradi Gana-

रोध्रशाबरकरोध्रपलाशा जिङ्गिणीसरलकट्फलयुक्ताः
कुत्सिताम्बकदलीगतशोकाः सैलवालुपरिपेलवमोचाः

Rodhra, Sabarakarodhra, Palasa, Katphala, Yukta, Kutsitamba, Kadali, Gatasoka, Elavalu, Paripelava, and Moca-

एष रोध्रादिको नाम मेदः कफहरो गणः
योनिदोषहरः स्तम्भी वर्ण्यो विषविनाशनः

this group known as Rodhradika, cures diseases of fat and Kapha, disordered of Vagina, produces

obstruction- to movements of dosas and Malas, good for color and destroys poision. 26-27

22. Arkadi Gana –

अर्कालर्कौ नागदन्ती विशल्या भार्ङ्गी रास्ना वृश्चिकाली प्रकीर्या
प्रत्यक्पुष्पी पीततैलोदकीर्या शेवतायुग्मं तापसानां च वृक्षः

Arka , Alarka, Nagadanti, Visalya, Bharngi, Rasa, Vrscikali, Prakriya, Pratyapuspi, Pitataila, Udakirya, the two Sveta and Tapasa Vrksa-

अयमर्कादिको वर्गः कफमेदोविषापहः
कृमिकुष्ठप्रशमनो विशेषाद्व्रणशोधनः

this Arkadi Gana, Mitigates Kapha, fat, poision, worms, other skin diseases and especially cleanses the Ulcers. 28-29

23. Surasadi Gana-

सुरसयुगफणिज्जं कालमाला विडङ्गं खरवुसवृषकर्णीकट्फलं कासमर्दः
क्षवकसरसिभार्ङ्गीकार्मुकाः काकमाची कुलहलविषमुष्टीभूस्तृणोभूतकेशी

The two Surasa, Phanijja, Kalamala, Vidanga, Kharabusa, Vrsakarni, Katphala, Kasamarda, Ksavaka, Sarasi, Bharngi, Karmuka, Kakamaci, Kulahala, Visamusti, Bhutrna, Bhutakesi

सुरसादिर्गणः श्लेष्ममेदः कृमिनिषूदनः
प्रतिश्यायारुचिश्वासकासघ्नो व्रणशोधनः

this surasadi Gana mitigates Kapha, fat, worms, common cold, Anorexia, Dyspoea, cough and cleanses the wounds. 30-31

24. Muskakadi Gana –

मुष्ककस्रुग्वराद्वीपिपलाशधवर्शिंशिपाः

Muskaka, Srug, Vara, Dvipi, Dhava and Simsipa

गुल्ममेहाश्मरीपाण्डुमेदोर्शः कफशुक्रजित्

this group cure abdominal tumor, Diabetes , Real caluculus, Anaemia, obesity, Haemorrhoids, Disorders of Kapha and semen. 32

25. Vatsakadi Gana-

वत्सकमुर्वाभार्ङ्गीकटुका मरीचं घुनप्रिया च गण्डीरम्
एला पाठा अजाजीकट्वङ्गफलाजमोदसिद्धर्थवचाः
जीरकहिङ्गुविडङ्गं पशुगन्धा पञ्चकोलकं

Vatsaka, Murva, Dharngi, Katuka, Marica, Ghunapriya, Gandira, Ela, Patha, Ajaji, Katvanga phala, Ajamoda, Siddhartha, Vaca, Jiraka, Hingu, Vidanga, Pasugandja and Pancakola-

हन्ति
चलकफमेदः पीनसगुल्मज्वरशूलदुर्नाम्नः

drugs of this group cures disorders of vata, Kapha and medas, Rhinitis, Abdominal Tumor, Fever, Colic, and Haemorhoids . 33-34

26. Vachaharidradi Gana-

वचाजलददेवाह्वनागरातिविषाभयाः
हारिद्राद्वययष्ट्याह्वकलशीकुटजोद्भवाः

Vaca, Jalada,Devahva, Nagara, Ativisa, and Abhya; the two Haridra, Yasti, Kalasi, Kuta Jodbhava-

वचाहरिद्रादिगणावामातीसारनाशनौ
मेदः कफाढ्यपवनस्तन्यदोषनिर्बहणौ

these Vaca Haridadi Gana Cure Acte Diarrhoea- or that caused by accumulations of Ama diseases of fat, kapha Adhyapavana- stiffness of the things and Disorders caused by breast milk. 35-36

27. Priyangu- Ambasthadi Gana –

प्रियङ्गुपुष्पाञ्जनयुग्मपद्माः पद्माद्रजो योजनवल्ल्यनन्ता
मानद्रुमो मोचरसः समङ्गा पुन्नागशीतं मदनीयहेतुः
अम्बष्ठा मधुकं नमस्करि नन्दीवृक्षपलाशकच्छुराः
रोध्रं धातकीविल्वपेशिके कट्वङ्गः कमलोद्भवं रजः

Priyangu Puspa,, two Anjana, Padma, Padmaraja, Yojanavalli, Ananta, Manadruma, Mocarasa, Samanga, Pannaga, Sita and Madniya hetu; Ambasatha, Madhuka, Namaskari, Nandivrksa, Palasa, Kacchura, Rodhra, Dhataki, Bilvapesika, Katvanga and Kamalaraja-

गणौ प्रियङ्ग्वम्बष्ठादीपक्वातीसारनाशनौ
सन्धानीयौ हितौ पित्ते व्रणानामपि रोपणौ

these  Priyangu and Ambasthadi groups cure chronic Diarrhoea, heal fractures, good for pitta and are even healers of ulcers. 37-39

28. Mustadi Gana –

मुस्तावचाग्निद्विनिशाद्वितिक्ताबल्लातपाठात्रिफलाविषाख्याः
कुष्ठं त्रुटी हैमवती च

Musta, Vaca, Agni, the two Nisa, the two Tikta, Bhallata, Patha, Triphala, Visakhya, Kustha, Truit and Haimavati-

योनिस्तन्यामयघ्ना मलपाचनाश्च

cures diseases of Vagina, Breastmilk, and cooks the Malas –Dosas. 40

29. Nyagrodhadi Gana-

न्यग्रोधपिप्पलसदाफलरोध्रयुग्मं जम्बूद्वयार्जुनकपीतनसोमवल्काः
प्लाक्षाम्रवञ्जुलप्रियालपलाशनन्दीकोलीकदम्बविरलामधुकं मधूकम्

Nyagrodha, Pippala, Sadaphala, the two Rohra, the two Jambu, Arjuna, Kapitana, Somavalka, Plaksa, Amra, Vanjula,  Piyata, Patasa, Nanon, kon, Kadamba, Virala, Madhuka and Madhuka-

नयग्रोधादिर्गणो व्रण्यः सङ्ग्राही भग्नसाधनः
मेदः पित्तास्रतृड्दाहयोनिरोगनिर्बहणः

this nyarodhadi group is good for wounds/ ulcers, cause constipation, unites fractures, cures fat accumulation, bleeding disease, thirst, burning sensation, and diseases of Vagina. 41-42

30. Eladi Gana –

एलायुग्मतुरुष्ककुष्ठफलिनीमांसीजलध्यामकं
स्पृक्काचोरकचोचपत्रतगरस्थौणेयजातीरसाः
शुक्तिर्व्याघ्रनखो अमराह्वमगुरुःश्रीवासकः कुङ्कुमं
चण्डागुग्गुलुदेवधूपखपुराः पुन्नागनागाह्व्यम्

The two ela (Big and small variety), Turuska, Kustha, Phalini, Mamsi, Jala, Dhyamaka, Sphrkka, Coraka, Coca, Patra, Tagara, Sthauneya, Jatirasa, Sukti, Vyaghranaka, Amarahva, Aguru ,Srivasaka, Kumkuma, Canda, Guggulu, Devadhupa, Khapura, Punnaga and  Nagahvaya-

एलादिको वातकफौ विषं च विनिपच्छति
वर्णप्रसादनः कण्डूपिटिकाकोठनाशनः

this Eladigana cures disorders of vata, Kapha and poison, improves color/ complexion, cures itching, Pustules and skin  Rashes.43-44

31. Shyamadi Gana -

श्यामादन्तीद्रवन्तीक्रमुककुटरणाशङ्खिनीचर्मसाह्वा
स्वर्णक्षीरीगवाक्षीशिखिररजनकच्छिन्नरोहाकरञ्जाः
बस्तान्त्री व्याधिधातो बहलबहुरसस्तीक्ष्णवृक्षात् फलानि

Shyama, danti, Dravanti, Kramuka, Kutarana, Sankhini, Carmasahva, Svarnaksiri, Gavaksi, Sikhari, Rajanaka, Chinnaroha, Karanja, Bastantri, Vyadhighati, Bahala, Bahurasa and Tiksnavrksaphala-

श्यामाद्यो हन्ति गुल्मं विषवमरुचिकफौ हृद्रुजं मूत्रकृच्छ्रम्

this Syamdi group cures abdominal Tumor, poison, Anorexia, diseases of kapha, heart ache- diseases and Dysuria. 45

त्रयस्त्रिंशदिति प्रोक्ता वर्गास्तेषु त्वलाभतः
युञ्ज्यात्तद्विधमन्यच्च द्रव्यं जह्यादयौगिकम्

Thus, were described thirty three groups- of drugs; such of the drugs not available may be substituted with others of identical properties and such drugs not appropriate- to the group may be rejected.46

एते वर्गा दोषदूषाद्यपेक्ष्य कल्कक्वाथस्नेहलेहादियुक्ताः
पानेनस्ये अन्वासने अन्तर्बहिर्वा लेपाभ्यङ्गैर्घ्नन्ति रोगान् सकृच्छ्रान्

The drugs of these groups made into medical formulations such as Kalka- wet bolus, Quatha- decoction, Snejha- medicated fats, Leha- confections etc. to be used for drinking, nasal drops, oil enema, topical, topical application, anointing etc, either internally or externally , cure diseases which are obstinate. 47

Thus ends the fifteenth chapter called Sodhanadi in sutrasthana of Astanga hrudaya composed by Vaghata.